1. Mục đích và tầm quan trọng
Lắp dựng và tháo dỡ giàn giáo là công tác có mức độ rủi ro cao trong thi công xây dựng. Việc tuân thủ đúng quy trình giúp đảm bảo an toàn cho người lao động, giữ ổn định kết cấu, tránh các sự cố sập nghiêng và đáp ứng đầy đủ các quy định pháp luật về an toàn lao động.
2. Căn cứ tiêu chuẩn áp dụng
- QCVN 18:2021/BXD – An toàn trong thi công xây dựng.
- TCVN 5308:1991 – Quy phạm kỹ thuật an toàn trong xây dựng.
- Nghị định 06/2021/NĐ-CP về quản lý chất lượng và thi công.
- Hồ sơ kỹ thuật và hướng dẫn từ nhà sản xuất giàn giáo.
3. Chuẩn bị trước khi lắp dựng giàn giáo
3.1 Kiểm tra mặt bằng
Nền đất phải đảm bảo bằng phẳng, có khả năng chịu lực tốt, không bị lún hay trơn trượt. Trong trường hợp nền đất yếu, bắt buộc phải sử dụng ván kê hoặc đế thép để phân bổ tải trọng.
3.2 Kiểm tra vật tư giàn giáo
Mọi bộ phận như khung giáo, cây chống, giằng chéo phải đảm bảo không bị cong móp, mối hàn chắc chắn và phụ kiện đi kèm phải đồng bộ. Tuyệt đối không đưa vào sử dụng các thiết bị bị gỉ sét nặng hoặc biến dạng kết cấu.
3.3 Nhân sự và an toàn
- Công nhân phải được huấn luyện an toàn lao động (ATLĐ) và có chứng chỉ phù hợp.
- Trang bị đầy đủ bảo hộ lao động cá nhân (mũ, giày, dây an toàn).
- Phải có chỉ huy lắp dựng trực tiếp giám sát và chịu trách nhiệm.
4. Quy trình lắp dựng giàn giáo (Tham khảo giàn giáo khung)
Bước 1: Định vị chân giàn giáo
Xác định vị trí lắp dựng chính xác theo bản vẽ thi công. Đặt đế thép hoặc ván kê chân chắc chắn và thực hiện căn chỉnh độ thẳng đứng ban đầu.
Bước 2: Lắp khung tầng thứ nhất
Dựng 2 khung giáo vào vị trí, sau đó lắp các giằng chéo để tạo sự ổn định. Sử dụng nivô để kiểm tra độ thẳng đứng của hệ khung.
Bước 3: Lắp các tầng tiếp theo
Thực hiện lắp nối tầng theo đúng chiều dài kỹ thuật. Bắt buộc lắp đầy đủ giằng ngang và giằng chéo cho mỗi tầng, không được bỏ sót bất kỳ phụ kiện liên kết nào.
Bước 4: Lắp mâm và thang giàn giáo
Mâm phải được đặt đúng vị trí và khóa an toàn chắc chắn. Lắp đặt thang leo và hệ thống lan can, thanh chắn chân nếu làm việc ở độ cao lớn.
Bước 5: Kiểm tra tổng thể
Trước khi đưa vào sử dụng, chỉ huy trưởng cần kiểm tra lại toàn bộ các mối liên kết, độ thẳng đứng và tính ổn định của hệ thống. Chỉ cho phép công nhân lên làm việc khi đã đạt yêu cầu nghiệm thu.
5. Quy trình tháo dỡ giàn giáo
Nguyên tắc chung
Thực hiện tháo dỡ theo trình tự ngược lại với quy trình lắp dựng: tháo từ trên xuống dưới, tuyệt đối không tháo đồng thời nhiều tầng cùng lúc.
Các bước thực hiện
- Dọn sạch mọi vật liệu và dụng cụ còn sót trên giàn giáo.
- Tháo lần lượt mâm, thang leo, sau đó đến các thanh giằng ngang và giằng chéo.
- Tháo khung tầng và hạ vật tư xuống bằng tay hoặc thiết bị nâng hạ an toàn.
6. Những điều tuyệt đối không được làm
- Lắp dựng hoặc tháo dỡ khi thời tiết xấu như mưa to, gió lớn.
- Tháo dỡ giàn giáo khi vẫn còn người đang làm việc bên trên.
- Tự ý thay đổi kết cấu hoặc tháo bớt thanh giằng khi chưa được phép.
- Leo trèo trực tiếp lên khung giáo mà không qua hệ thống thang leo chuẩn.
- Sử dụng giàn giáo vượt quá tải trọng thiết kế cho phép.
7. Kiểm tra và bảo quản sau tháo dỡ
Sau khi tháo dỡ, cần vệ sinh sạch sẽ xi măng, đất cát bám trên thiết bị. Phân loại và xếp gọn vật tư theo chủng loại ở nơi khô ráo. Những thiết bị không còn đạt tiêu chuẩn an toàn cần được đánh dấu và loại bỏ ngay.
8. Khuyến nghị cho nhà thầu
- Luôn lập biện pháp thi công giàn giáo riêng biệt cho từng công trình.
- Ưu tiên sử dụng hệ giàn giáo mạ kẽm đồng bộ để tăng độ bền và an toàn.
- Hợp tác với các đơn vị cung cấp thiết bị uy tín và thực hiện kiểm định định kỳ.
