1. Cơ sở pháp lý áp dụng
Việc thiết kế, lắp dựng, sử dụng và tháo dỡ giàn giáo trong xây dựng hiện nay phải tuân thủ các văn bản pháp luật và tiêu chuẩn sau:
1.1 Luật và Nghị định
- Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015
- Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi, bổ sung 2020)
- Nghị định 06/2021/NĐ-CP: Quy định chi tiết về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình.
- Nghị định 12/2021/NĐ-CP: Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng.
2. Tiêu chuẩn – Quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc
2.1 Quy chuẩn kỹ thuật
- QCVN 18:2021/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong thi công xây dựng: Đây là văn bản quan trọng nhất, bắt buộc áp dụng khi sử dụng giàn giáo.
2.2 Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN)
- TCVN 5308:2020 – Quy phạm kỹ thuật an toàn trong xây dựng
- TCVN 4453:1995 – Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép – Thi công và nghiệm thu
- TCVN 2737:2023 – Tải trọng và tác động
- TCVN 5639:1991 – Giàn giáo – Yêu cầu kỹ thuật an toàn
3. Quy định về thiết kế và lựa chọn giàn giáo
3.1 Yêu cầu chung
- Giàn giáo phải phù hợp với chiều cao, tải trọng và điều kiện thi công.
- Không được sử dụng giàn giáo cong vênh, gỉ sét nặng, biến dạng.
- Vật liệu chế tạo giàn giáo phải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
3.2 Thiết kế giàn giáo
Theo QCVN 18:2021/BXD:
- Giàn giáo có chiều cao lớn, tải trọng lớn hoặc kết cấu đặc biệt phải có biện pháp thi công và tính toán chịu lực.
- Bản vẽ lắp dựng phải được chủ đầu tư hoặc tư vấn giám sát chấp thuận.
4. Quy định về lắp dựng giàn giáo
4.1 Điều kiện lắp dựng
- Chỉ người lao động đã được huấn luyện an toàn lao động mới được phép lắp dựng.
- Nền đặt giàn giáo phải bằng phẳng, chắc chắn và có biện pháp chống lún, trượt.
4.2 Yêu cầu an toàn
- Có lan can, thanh chắn chân, lưới bảo vệ khi làm việc trên cao.
- Sử dụng kích tăng, chốt khóa, giằng chéo đúng quy cách.
- Không tự ý tháo bỏ giằng, khóa khi đang thi công.
5. Quy định trong quá trình sử dụng
- Không vượt quá tải trọng cho phép của giàn giáo.
- Cấm tập kết vật liệu quá mức trên sàn thao tác.
- Thường xuyên kiểm tra liên kết, mối nối, khóa an toàn.
- Khi thời tiết xấu (gió lớn, mưa bão) phải ngừng thi công trên giàn giáo.
6. Quy định về tháo dỡ giàn giáo
- Tháo dỡ theo trình tự ngược với lắp dựng.
- Có rào chắn, biển cảnh báo khu vực tháo dỡ.
- Không được ném vật tư từ trên cao xuống.
7. Trách nhiệm pháp lý của các bên
- Chủ đầu tư: Kiểm soát biện pháp an toàn thi công; không cho phép sử dụng giàn giáo không đạt tiêu chuẩn.
- Nhà thầu thi công: Chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn giàn giáo; huấn luyện an toàn cho người lao động; kiểm tra định kỳ.
- Đơn vị cho thuê giàn giáo: Cung cấp thiết bị đạt tiêu chuẩn kỹ thuật; không cho thuê thiết bị hư hỏng; hướng dẫn sử dụng an toàn.
8. Xử phạt vi phạm liên quan đến giàn giáo
Theo Nghị định 12/2021/NĐ-CP, phạt tiền từ 20 – 40 triệu đồng nếu:
- Sử dụng giàn giáo không đảm bảo an toàn.
- Không có biện pháp an toàn được phê duyệt.
- Đình chỉ thi công nếu gây nguy hiểm nghiêm trọng.
9. Khuyến nghị thực tiễn cho công trình
- Ưu tiên sử dụng giàn giáo mạ kẽm, đồng bộ hệ thống.
- Sử dụng đơn vị cung cấp – thi công chuyên nghiệp.
- Kiểm tra giàn giáo mỗi ca làm việc.
- Lập nhật ký kiểm tra an toàn giàn giáo.
