1. Vì sao phải tính toán tải trọng giàn giáo?
Tính toán tải trọng giàn giáo là bước bắt buộc nhằm:
- Đảm bảo an toàn lao động
- Tránh sập, lún, nghiêng giàn giáo
- Lựa chọn đúng chủng loại giàn giáo
- Đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp luật xây dựng
- Hạn chế tai nạn và thiệt hại công trình
2. Các loại tải trọng tác dụng lên giàn giáo
2.1 Tải trọng bản thân (G)
Là trọng lượng của chính hệ giàn giáo bao gồm: Khung giàn giáo, giằng chéo, giằng ngang, mâm giàn giáo, cây chống, kích tăng, xà gồ và các phụ kiện. Tải trọng này là cố định, xác định theo trọng lượng vật liệu thép.
2.2 Tải trọng thi công (Q)
Bao gồm trọng lượng công nhân (thường tính 75–100 kg/người), vật liệu xây dựng (xi măng, gạch, vữa, coppha…) và các dụng cụ thi công, máy móc cầm tay. Đây là tải trọng biến đổi theo từng giai đoạn thi công.
2.3 Tải trọng động (D)
Phát sinh do công nhân di chuyển, vận chuyển vật liệu hoặc các tác động rung lắc, va đập. Thường được quy đổi bằng hệ số động từ 1.1 – 1.3 lần tải tĩnh.
2.4 Tải trọng môi trường (E)
Bao gồm tác động từ gió, mưa, địa hình không bằng phẳng hoặc nền đất yếu. Điều này đặc biệt quan trọng với giàn giáo ngoài trời và giàn giáo cao tầng.
3. Nguyên tắc cơ bản khi tính tải trọng giàn giáo
3.1 Tổng tải trọng tác dụng
Tải trọng thiết kế được xác định theo công thức tổng quát: P = G + Q + D + E. Trong thực tế thi công, thường sử dụng công thức rút gọn: Ptk = (G + Q) × K (với K là hệ số an toàn từ 1.3 – 2.0).
3.2 Phân bố tải trọng đều
- Không tập trung vật liệu tại một điểm.
- Phân bổ đều trên các mâm giàn giáo.
- Không xếp chồng vật liệu vượt thiết kế.
3.3 Tải trọng truyền theo phương thẳng đứng
Tải trọng phải truyền thẳng xuống nền, tránh lệch tâm gây uốn hoặc xoắn. Đảm bảo chân giàn giáo đặt trên bề mặt chắc chắn như đế thép hoặc ván kê.
4. Tải trọng cho phép của một số hệ giàn giáo phổ biến
- Giàn giáo khung H: Tải trọng làm việc từ 200 – 250 kg/m², phù hợp thi công hoàn thiện, xây tô.
- Giàn giáo nêm (giáo ringlock): Tải trọng trụ đứng từ 3.000 – 6.000 kg/trụ, phù hợp thi công sàn, dầm.
- Giàn giáo chống sàn (cây chống tăng): Tải trọng trung bình từ 1.500 – 2.000 kg/cây.
5. Ví dụ tính toán tải trọng cơ bản
Ví dụ: Tính tải cho sàn thao tác giàn giáo khung.
- Diện tích mâm: 1.6 m × 0.36 m ≈ 0.58 m².
- Tải trọng cho phép: 200 kg/m².
- Tải cho phép trên 1 mâm: 200 × 0.58 ≈ 116 kg.
- Bố trí thực tế: 1 công nhân (80 kg) + dụng cụ vật liệu nhẹ (30 kg) = 110 kg (Đạt yêu cầu an toàn).
6. Những sai lầm thường gặp khi tính tải giàn giáo
- Không tính đến tải trọng động trong quá trình làm việc.
- Xếp vật liệu tập trung quá mức tại một vị trí.
- Sử dụng thiết bị không đồng bộ hoặc quá cũ, gỉ sét.
- Không kiểm tra kỹ nền móng đặt chân giáo.
7. Khuyến nghị an toàn khi sử dụng giàn giáo
- Luôn chọn hệ số an toàn ≥ 1.5.
- Không tăng tải đột ngột và luôn kiểm tra trước mỗi ca làm việc.
- Sử dụng giàn giáo có chứng chỉ kiểm định chất lượng.
- Ưu tiên sử dụng giàn giáo mạ kẽm đồng bộ hệ.
