1. Giàn giáo xây dựng là gì?
Giàn giáo xây dựng là hệ kết cấu tạm thời được lắp dựng nhằm tạo mặt bằng làm việc trên cao, đỡ vật liệu, thiết bị và con người. Nó hỗ trợ đắc lực cho các hạng mục như xây, tô, sơn, lắp đặt cơ điện và hoàn thiện. Giàn giáo đóng vai trò then chốt trong an toàn lao động, đặc biệt với các công trình nhà cao tầng và dự án quy mô lớn.
2. Các loại giàn giáo phổ biến hiện nay
2.1 Giàn giáo khung
Loại giàn giáo này có ưu điểm dễ lắp dựng và chi phí thấp. Đây là lựa chọn phổ biến cho các công trình nhà ở dân dụng, công trình thấp tầng, đặc biệt hiệu quả trong các công tác xây, tô và sơn hoàn thiện.
2.2 Giàn giáo nêm (Ringlock)
Với kết cấu cực kỳ chắc chắn và khả năng chịu tải lớn, giàn giáo nêm rất linh hoạt về chiều cao và không gian. Đây là giải pháp tối ưu cho các công trình cao tầng và các dự án công nghiệp quy mô lớn.
2.3 Giàn giáo tuýp – cùm
Loại giàn giáo này có tính linh hoạt cao theo hình dạng đặc thù của công trình. Tuy nhiên, việc lắp dựng đòi hỏi tay nghề kỹ thuật cao và thường được dùng cho các vị trí thi công phức tạp.
2.4 Giàn giáo treo
Được treo ngoài mặt đứng công trình, giàn giáo treo thường dùng cho công tác sơn, lau kính hoặc hoàn thiện mặt ngoài. Do tính chất đặc thù, loại này yêu cầu kiểm soát an toàn nghiêm ngặt hơn thông thường.
3. Tiêu chuẩn và quy định an toàn giàn giáo
Khi sử dụng giàn giáo, bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định sau:
- QCVN 18:2021/BXD – An toàn trong thi công xây dựng.
- TCVN 5308:1991 – Quy phạm kỹ thuật an toàn lao động.
- Nghị định 06/2021/NĐ-CP về quản lý chất lượng công trình.
- Hướng dẫn kỹ thuật chi tiết từ nhà sản xuất.
Mọi hệ thống giàn giáo phải được kiểm tra và nghiệm thu bằng biên bản trước khi đưa vào sử dụng chính thức.
4. Những yếu tố ảnh hưởng đến an toàn giàn giáo
4.1 Chất lượng vật tư
Các bộ phận như khung, ống, mâm phải đảm bảo không cong vênh hay nứt gãy. Các mối hàn phải chắc chắn và tuyệt đối không sử dụng thiết bị đã bị gỉ sét nặng làm ảnh hưởng đến tiết diện chịu lực.
4.2 Mặt bằng lắp dựng
Nền đất lắp đặt phải phẳng và có khả năng chịu lực tốt. Bắt buộc phải có đế thép hoặc ván kê chân để chống lún và trơn trượt trong quá trình thi công.
4.3 Tải trọng làm việc
- Tuyệt đối không vượt quá tải trọng thiết kế của hệ thống.
- Vật liệu thi công phải được phân bổ đều trên mặt sàn thao tác.
- Tránh tập trung tải trọng quá lớn tại một điểm duy nhất.
4.4 Con người và quy trình
Công nhân thực hiện lắp dựng phải được huấn luyện an toàn lao động bài bản, nắm vững quy trình lắp dựng và luôn có cán bộ kỹ thuật giám sát trực tiếp tại hiện trường.
5. Các lỗi thường gặp gây mất an toàn
- Lắp đặt thiếu các thanh giằng chéo hoặc giằng ngang làm hệ thống mất ổn định.
- Đặt giàn giáo trên nền đất yếu hoặc không có biện pháp chống lún.
- Thiếu hệ thống lan can bảo vệ và thang leo an toàn cho công nhân.
- Tự ý tháo dỡ hoặc thay đổi kết cấu giàn giáo khi đang thi công.
- Tiếp tục làm việc trên giàn giáo trong điều kiện thời tiết xấu như mưa to, gió lớn.
6. Bảo dưỡng và kiểm tra giàn giáo
Hệ thống cần được kiểm tra kỹ lưỡng trước mỗi ca làm việc và bảo dưỡng định kỳ theo kế hoạch. Sau khi tháo dỡ, cần vệ sinh sạch sẽ xi măng, đất cát và bảo quản tại nơi khô ráo để duy trì tuổi thọ thiết bị.
7. Khuyến nghị cho chủ đầu tư và nhà thầu
- Luôn lựa chọn các hệ giàn giáo đạt chuẩn chất lượng và có tính đồng bộ cao.
- Lập phương án và biện pháp thi công giàn giáo riêng biệt cho từng dự án.
- Thực hiện kiểm định kỹ thuật và nghiệm thu chặt chẽ trước khi sử dụng.
- Hợp tác với các đơn vị cung cấp thiết bị uy tín để đảm bảo an toàn tối đa cho công trình.
